हेटौडा–१७ मा शिवम सिमेन्ट उद्योगको प्रदूषण : स्थानीयको स्वास्थ्य संकट गहिरिँदै, सम्बन्धित निकायको मौनतामा रोष

हेटौंडा, मंसिर ३ गते । हेटौंडा उपमहानगरपालिका–१७ स्थित शिवम सिमेन्ट उद्योगबाट उत्पन्न हुँदै आएको अत्यधिक धुलो–धुवाँ, ओभर–लोड, खानीजन्य जोखिम तथा भू–गर्भीय जल दोहनका कारण स्थानीय बासिन्दा गम्भीर स्वास्थ्य समस्या र वातावरणीय संकटमा परेको आरोप बढ्दो छ। सामाजिक अभियान्ता विशालराज महतले सामाजिक सञ्जालमार्फत उठाएको मुद्दाले उद्योगको व्यवहार, दादागिरी र नियमनकारी निकायको मौनता प्रति प्रश्नचिन्ह उब्जिएको छ।

स्थानीयका अनुसार बाक्लो बस्ती, विद्यालय र समुदायको बीचमै सञ्चालन भइरहेको उद्योगले दैनिक रूपमा उडाइरहेको धुलो–धुवाले विशेष गरी बालबालिका, वृद्धवृद्धा तथा कमजोर स्वास्थ्य भएका व्यक्तिहरूमा श्वासप्रश्वाससम्बन्धी रोग तीव्र बनाइरहेको छ। दम (Asthma), ब्रोंकाइटिस, लगातार खोकी, छाला तथा आँखा सम्बन्धी समस्या व्यापक देखिन थालेका छन्।

धुलोयुक्त हावा, दूषित घाँस र पानीका कारण पशु–चौपायामा समेत फोक्सो र श्वाससम्बन्धी समस्या देखिन थालेको, दूध उत्पादन र प्रजनन क्षमतामा असर परेको स्थानीयको गुनासो छ। प्रदूषित हावा र कणयुक्त धुलोले बोटबिरुवाको वृद्धि रोकिएको, पातमै बाक्लो धुलो बसेर वनस्पतिमा जीवनचक्र नै प्रभावित भएको देखिन्छ।

यति गम्भीर स्वास्थ्य तथा वातावरणीय जोखिम हुँदाहुँदै पनि स्थानीय प्रशासन, वातावरण विभाग तथा अन्य जिम्मेवार निकाय मौन बस्नुले “के यो पनि कुनै सेटिङको नतिजा हो?” भन्ने प्रश्न सर्वत्र उठेको छ। अभियान्ता महतका अनुसार, “मानव स्वास्थ्य, जनावरको अस्तित्व र प्रकृतिको सन्तुलनभन्दा ठूलो उद्योग हुनै सक्दैन, तर निकायहरूको निष्क्रियता र उद्योगको आक्रामक व्यवहारले स्थानीयको पीडा निरन्तर बढाइरहेको छ।”

स्थानीयवासी र सामाजिक अभियन्ताहरूले तत्काल अनुगमन, समाधान तथा कडाइका लागि सरकार र सम्बन्धित निकायको छिटो ध्यानाकर्षण गराउँदै समस्या समाधानको पहल गर्न तयारी रहेको बताएका छन्।