संक्रमित एचआईभी महिला तथा अल्पसंख्यक समुदायको स्वास्थ्यप्रति सरकार उत्तरदायी हुनुपर्ने

हेटौंडा। संक्रमित एचआईभी महिला तथा अल्पसंख्यक समुदायको स्वास्थ्यप्रति सरकार उत्तरदायी हुनुपर्ने बताएको छ । निल हिरा समाजले हेटौंडामा शुक्रबार आयोजना गरिएको प्रदेशमा भएका स्वास्थ्य नीतिको वकालत गर्न बहुसरोकारवालासँग संवाद कार्यक्रममा यस्तो बताएको छ ।

संवाद कार्यक्रममा यौनिक तथा लैङ्गिक अल्पसंख्यक समुदायको अवधारणा र शब्दावलीसम्बन्धी अधिकारकर्मी परशुराम चौधरीले सहजीकरण गर्नुहुँदै यस्तो बताउनुभएको छ । पहिचानको लागि अहिले पनि हाम्रो समुदाय नङ्गिनु पर्ने अवस्था रहेको जानकारी दिनुभयो । जुन त्यो मानव अधिकारको हनन् र अपराध हो । सहजै नागरिकता पाउने अवस्था छैन । पेट दुखेर हस्पिटल जचाउँन गयो पठेघर छैन अर्को ठाउँमा जानु भन्नुहुन्छ । शौचालयमा गएकै कारण पिटाइ खानुपर्ने अवस्था छ । महिला र पुरुषको लागि भनेर शौचालय तोकिएको हुन्छ । जसले गर्दा शौचालय जाने वातावरण हुँदैन । भएको संरचनालाई यौनिक तथा लैङ्गिक अल्पसंख्यक समुदायको लागि पनि व्यवस्थापन गरी उक्त समुदायको स्वास्थ्यप्रति उत्तरदायी हुन आग्रह गर्नुभयो ।

नागरिकता र पहिचानसँगै समान प्रतिनीधित्व र मतदाता अधिकारसँग सम्बन्धित मुद्धाको विषय चुनौति छ । वैवाहिक समानता, समान रोजगारी, सामाजिक सुरक्षा योजना, लाल्छना र भेदभाव, शिक्षा, स्वास्थ्य, जनगणन, खोज तथा अनुसन्धान र कार्यान्वयनको अभावमा पनि चुनौति रहेको बताउनुभयो । राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग बागमती प्रदेश हेटौंडाका अधिकृत कृष्ण मिश्रले मानव अधिकार के हो ? कसरी उत्पत्ति भयो ? र कानुनी प्रावधानबारे सहजीकरण गर्नुभयो ।

सर्वोच्च अदालतले समलिङ्गी विवाहलाई अस्थायी अभिलेख हुने गरी विवाह दर्ताको प्रमाणपत्र दिनु भनि आदेश दिएको छ । तर अदालतमा विवाह दर्ता गर्न जाँदा विवाह दर्ताको प्रमाणपत्र नगरिएको भन्दै आयोगमा उजुरी आएको छ । उक्त विषयमा आयोगले छलफल गरिएको र दस्तावेज समेत तयार गरिरहेको जानकारी दिनुभयो । मानव अधिकार राष्ट्रिय कार्ययोजनाबारे कतिपय स्थानीय तहलाई थाहा छैन । ७ सय ५३ वटा पालिकामध्ये करिव ७ सय पालिकामा अझै आयोगको समिति बनाएको छैन । जुन दुखदायी विषय भएको बताउनुभयो । जसले गर्दा कानुनी कार्यान्वयनमा फितलो बन्दै गएको बताउनुभयो ।

यसैगरी बागमती प्रदेश सरकार सामाजिक विकास मन्त्रालय महिला विकास अधिकृत चन्दा व्यञ्जनकारले २०७९/८० मा उक्त समुदायका लागि प्रदेश सरकारले राखिएका कार्यक्रम तथा बजेटबारे सहजीकरण गर्नुभयो । यस्तै बागमती प्रदेश सरकार स्वास्थ्य मन्त्रालयका जनस्वाथ्य अधिकृत नवीन ढकालले २०७९/८० मा मन्त्रालयको नीति तथा कार्यक्रमबारे सहजीकरण गर्नुभयो । कार्यक्रमका प्रमुख आतिथि राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी तथा प्रतिनिधीसभा सदस्य विन्दावासीनी कंसाकारले यौनि तथा लैंगिक अल्पसंख्यक समुदायको पीडा एसिड पीडितको भन्दा बढी रहेको बताउनुभयो । उक्त समुदायका लागि आवाज उठाइरहेको जानकारी दिनुहुँदै भावी दिनमा पनि उठाउने प्रतिबद्धता जनाउनुभयो ।