रास्वपा मकवानपुरमा चुलिँदो कलह: “नयाँ राजनीति” को वाचा कि पुरानै प्रवृत्तिको पुनरावृत्ति?

हेटौडा,बैशाख ५ गते । मकवानपुरमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) भित्र देखिएको पछिल्लो विवाद केवल संगठनात्मक असमझदारी होइन, यो “नयाँ राजनीति” को दाबी बोकेको पार्टीको विश्वसनीयतामाथि गम्भीर प्रश्न खडा गर्ने घटनाक्रमका रूपमा उभिएको छ। प्रतिनिधिसभाका दुबै क्षेत्र जितेर उत्साहित बनेको रास्वपा अहिले आफ्नै आन्तरिक द्वन्द्व, शक्ति संघर्ष र नेतृत्व शैलीका कारण संकटग्रस्त देखिन्छ।

जिल्लाका कार्यबाहक सभापति समेत रहेका सांसद प्रकाश गौतममाथि कार्यकर्ताहरूले लगाएको “दोहोरो चरित्र” को आरोप सामान्य राजनीतिक टिप्पणी मात्र होइन; यसले पार्टीभित्र बढ्दो अविश्वास र असन्तुष्टिको गहिराइ संकेत गर्छ। चुनावी सफलतापछि नेतृत्वमा आएको भनिएको घमण्ड, पक्षपातपूर्ण व्यवहार र असहमतिप्रति असहिष्णुता—यी सबै आरोपहरू यदि सत्यतथ्यमा आधारित छन् भने, यसले रास्वपाको मूल आदर्शमाथि नै प्रश्न उठाउँछ।

विवादको तात्कालिक कारण बनेको घटना—वडा तहका सक्रिय सदस्यहरूलाई प्रक्रिया मिचेर गरिएको निष्कासन—पार्टीको आन्तरिक लोकतन्त्र कमजोर बन्दै गएको संकेत हो। कुनै पनि लोकतान्त्रिक संगठनमा कारबाही प्रक्रिया पारदर्शी, न्यायसंगत र संस्थागत हुनुपर्छ। तर यहाँ स्पष्टीकरणको अवसर नदिई, छलफल नगरी निर्णय गरिनु र त्यसलाई सामाजिक सञ्जालमार्फत सार्वजनिक गर्नुले नेतृत्वको कार्यशैलीमाथि गम्भीर प्रश्न उठाउँछ।

अझ गम्भीर पक्ष भनेको विवादको आपराधिककरण तर्फ उन्मुख हुनु हो। नेताबीचको मतभेद प्रहरी उजुरीसम्म पुग्नु, अडियो सार्वजनिक हुनु र आरोप–प्रत्यारोपको शृंखला चल्नुले संगठनभित्र संवाद र विश्वासको पूर्ण अभाव देखाउँछ। राजनीति जहाँ विचार र बहसको माध्यमबाट अगाडि बढ्नुपर्ने हो, त्यहाँ डर, धम्की र प्रतिशोधको भाषा प्रयोग हुनु चिन्ताजनक संकेत हो।

विशालराज महत जस्ता सामाजिक अभियन्तामाथि लागेको कारबाही र त्यसपछिको घटनाक्रमले अर्को प्रश्न उठाउँछ—के पार्टीभित्र लोकप्रिय र स्वतन्त्र आवाजहरूलाई नियन्त्रित गर्न खोजिएको हो? यदि अधिवेशन नजिकिँदै गर्दा सम्भावित प्रतिस्पर्धीलाई योजनाबद्ध रूपमा कमजोर बनाउने प्रयास भएको हो भने, त्यो केवल व्यक्तिविशेषको मुद्दा होइन, संगठनको लोकतान्त्रिक चरित्रकै परीक्षा हो।

रास्वपा उदाउँदो शक्ति हो, जसले “पुरानो राजनीतिक संस्कार” को विकल्प दिने दाबी गरेको थियो। तर अहिले देखिएको अवस्था उल्टै त्यही पुरानै प्रवृत्तिको पुनरावृत्ति जस्तो देखिन थालेको छ—गुटबन्दी, शक्ति केन्द्रीकरण, असहमतिप्रति असहिष्णुता र संस्थागत प्रक्रियाको अवमूल्यन।

यस अवस्थाबाट बाहिर निस्कन पार्टी नेतृत्वले केही स्पष्ट कदम चाल्नैपर्छ। पहिलो, विवादबारे आधिकारिक र पारदर्शी धारणा सार्वजनिक गर्नुपर्छ। दोस्रो, निष्पक्ष छानबिनमार्फत दोषी जो भए पनि कारबाही गर्नुपर्छ। तेस्रो, आन्तरिक लोकतन्त्र, संवाद र सहकार्यको संस्कारलाई पुनर्स्थापित गर्नुपर्छ।

अन्ततः, यो विवाद केवल मकवानपुरको संगठनात्मक समस्या होइन; यो रास्वपाको भविष्यसँग जोडिएको प्रश्न हो। यदि पार्टीले आफ्नै सिद्धान्त र मूल्यलाई व्यवहारमा उतार्न सकेन भने, “नयाँ राजनीति” को नाराले विश्वसनीयता गुमाउने खतरा स्पष्ट देखिन्छ। अहिलेको संकट रास्वपाका लागि चेतावनी पनि हो र सुधारको अवसर पनि—अब नेतृत्वले कुन बाटो रोज्छ, त्यसैले यसको भविष्य निर्धारण गर्नेछ।